Home » Kennisbank » Asbestemmingen

Asbestemmingen

Verplichte bewaartermijn van de as

In een crematorium moet de as van de overledene minimaal een maand bewaard worden. Dit is vastgelegd in de Wet op de lijkbezorging (artikel 59, lid 1). In de praktijk worden door crematoria met verschillende termijnen gewerkt, soms houdt men 32 dagen aan of 35. Indien een crematorium een termijn aanhoudt van 30 dagen, dan is dit in
strijd met genoemde wet en in principe strafbaar, met als uitzondering de maand februari, deze heeft immers slechts 28 of 29 dagen.

De reden van de verplichte bewaartermijn

In Nederland is er sinds zo’n honderd jaar gelegenheid tot cremeren. Toch werd dit pas in 1955 wettelijk geregeld. Dat men destijds heel terughoudend en voorzichtig was met betrekking tot crematies blijkt uit het volgende. Ten eerste moest er een testament zijn waarin de wens tot cremeren was vastgelegd. Na het overlijden was één schouwarts niet voldoende, de dood moest door twee schouwartsen worden vastgesteld. En omdat het vermoeden bestond dat moordenaars wellicht misbruik van de mogelijkheid tot cremeren zouden kunnen maken (immers het stoffelijk overschot was snel verdwenen), is besloten tot een bewaartermijn. De gedachte was dat uit de as nog concreet bewijs gehaald zou kunnen worden.
Het aanhouden van deze termijn is tegenwoordig vooral bedoeld om de nabestaanden de gelegenheid te geven een eventueel testament te openen. Dit gebeurt vrijwel altijd na de uitvaart en daar kunnen aanwijzingen of wensen betreffende de asbestemming in opgenomen zijn.

Juiste datum van afgifte

Een juiste datum van afgifte wordt als volgt berekend:
De crematie vindt bijvoorbeeld plaats op 10 juni, de afgifte van de as is mogelijk op 11 juli, niet eerder. Is het crematorium op die dag gesloten, dan is de eerstvolgende werkdag de juiste dag van afgifte.

De crematie vindt plaats op 31 augustus, de afgifte van de as is mogelijk op 1 oktober.
Het maakt dus niet uit of een maand 30, 31 of 28 dagen heeft, de termijn is minimaal 1 maand.

Een crematorium mag een termijn hanteren die iets langer is, dus bijvoorbeeld 35 dagen, maar niet korter dan één maand.

Afgifte van de asbus

Urn-en-strooikokerDegene die de opdracht voor de crematie heeft ondertekend is ook de rechthebbende van de asbus. Alleen hij of zij kan de asbus na het verstrijken van de bewaartermijn afhalen bij het crematorium. Als dit door omstandigheden niet mogelijk is, kan de rechthebbende iemand anders machtigen door middel van een briefje. De gemachtigde moet dit briefje overhandigen en zich kunnen legitimeren.
Ook kan men een bedrijf, bijvoorbeeld de door u gekozen uitvaartonderneming, machtigen om de asbus af te halen. Degene die dit voor het bedrijf doet, moet zich uiteraard legitimeren, maar ook aantonen dat hij of zij inderdaad voor dit bedrijf werkt. Eventueel kan het crematorium het uitvaartbedrijf even bellen voor bevestiging.

Het bewaren van de as

Om de as te bewaren zijn er sierurnen te koop. In allerlei vormen en maten, speciale urnen voor kleine kindjes, urnen waaruit het karakter of de passie van de overledene spreekt. Ook zelf een sierurn maken is natuurlijk mogelijk als men daarvoor de creativiteit bezit. Veel crematoria beschikken over een grote collectie urnen waaruit een keuze gemaakt kan worden of waardoor men op ideeën kan komen om zelf iets te maken.

U kunt de as zelf vanuit de asbus in de sierurn doen, maar over het algemeen zal het bedrijf waar u de sierurn koopt, dit verzorgen. Ook kunt u de sierurn afgeven bij het crematorium en vragen of zij de as erin willen doen.

Is het de bedoeling om de as eerst een tijd te bewaren om daarna alsnog te verstrooien, houdt u er dan rekening mee dat as een kalkproduct is dat vocht aantrekt en hard en klonterig kan worden. Bewaar de asbus of de sierurn in dat geval op een droge plaats. Een plek buiten, bijvoorbeeld in de tuin, is dan minder geschikt.

Het bijzetten van de asbus of sierurn

Urnenmuur columbariaDe meeste crematoria en begraafplaatsen hebben mogelijkheden om een asbus of sierurn te plaatsen, ook wel bijzetten genoemd. Een dergelijk gedenkpark kan bestaan uit columbaria, dit zijn muren met nissen waarin de urnen geplaatst kunnen worden. Vaak is er dan ook ruimte voor wat bloemen, een foto of een naamplaat. Maar ook een urnenheuvel, urnentuin of urnenhof kan deel uit maken van zo’n plek. De ruimte voor plaatsing wordt verhuurd voor een bepaalde periode en kan daarna verlengd worden.
Is er al een bestaand graf, dan kan de urn ook daar in of op geplaatst worden. Dit moet met toestemming van de rechthebbende van het graf gebeuren en kan alleen via de beheerder van de begraafplaats geregeld worden, dus niet op eigen initiatief.
Uiteraard zijn daar kosten aan verbonden, de uitvaartverzorger kan u daarover inlichten en eventueel dit bedrag meenemen in de begroting.

Het verstrooien van de as

In principe mag de as overal verstrooid worden, maar u heeft de toestemming nodig van de eigenaar van de grond. Dat geldt voor zowel particuliere eigenaren als voor de overheid. In de praktijk wordt echter vaak verstrooid zonder die toestemming aangevraagd te hebben. Bijvoorbeeld in de duinen of op het strand, in het bos, op het water. Als dit gebeurt zonder dat anderen, wandelaars, fietsers, watersporters, hier mee geconfronteerd worden, is er weinig aan de hand. Maar als er iemand is die kwaad wil, dan kan er wel degelijk een probleem ontstaan. Foto’s worden tegenwoordig erg gemakkelijk gemaakt en als bewijs gebruikt.

Als er besloten is om de as te verstrooien voor de asbus door het crematorium is afgegeven, dan is het wijs om het crematorium te vragen de as voor u in een strooikoker te doen. Dit is een kartonnen koker, waaruit de as gemakkelijk verstrooid kan worden. De gebruikelijke kunststoffen urn is afgesloten met een blikken deksel, de as zit in een plastic zak in de urn. Om de as vanuit deze urn te verstrooien gaat minder gemakkelijk.

As verstrooien op het water

as verstrooien op zeeDe as kan ook verstrooid worden vanaf een boot of vanuit een vliegtuig. Wanneer u er geen behoefte aan heeft om daarbij aanwezig te zijn, kunt u het crematorium of Meride Uitvaartverzorging de opdracht geven dit voor u te regelen. Bedenk van tevoren of u de datum van verstrooiing wilt weten of dat u liever achteraf op de hoogte wordt gesteld dat de verstrooiing heeft plaatsgevonden. Wilt u geen vermelding van verstrooiing dan kan dat ook. De datum van verstrooiing is altijd te achterhalen als dat later toch wenselijk blijkt.

Wanneer u niet zelf over een boot beschikt of kan beschikken en bij de verstrooiing wil zijn of zelf uit wil voeren, dan zijn er bedrijven waar dit geregeld kan worden. Uw uitvaartverzorger kan dit in overleg voor u doen, u kunt dit ook zelf doen. Er bestaan meerdere bedrijven en dus ook verschillende mogelijkheden en tarieven.

bio urnDe as wordt over het algemeen vlak boven het water uitgestrooid. Er is ook de mogelijkheid om de as in een zogenaamde zee- of waterurn in het water te plaatsen. Deze urn lost op en de as zal zich in het water verspreiden. Het nadeel van een dergelijke urn kan zijn dat deze meestal kwetsbaar is en voorzichtig vervoerd moet worden.


As verstrooien in de lucht

as verstrooien in de luchtHet verstrooien van as in de lucht kan tijdens een speciale vlucht van een vliegtuig of helikopter, het kan door middel van een heliumballon of zelfs met een vuurpijl.
Er zijn in Nederland zo’n elf plaatsen vanwaar vluchten ten behoeve van as verstrooiing worden uitgevoerd. En ook hier zijn de mogelijkheden divers: meevliegen en zelf strooien, vanaf de grond naar de vlucht en verstrooiing kijken. Ook de plekken waarboven verstrooid kan worden zijn talrijk: zee, meren, natuurgebieden.
Uw uitvaartverzorger kan met u alle mogelijkheden bespreken, de voor- en nadelen doornemen, de kosten beramen en de verstrooiing voor u regelen.

As verdelen

As kan verdeeld worden, dus als er verschillende wensen zijn over de asbestemming, dan kan dat een goede oplossing zijn. Bestaat de wens tot verdelen van de as voor het afhalen van de urn, dan kunt u het crematorium vragen dit voor u te doen. U kunt dan aangeven hoeveel aparte zakjes u wilt hebben. Als de wens tot verdelen pas na het afhalen ontstaat en u vindt dit een minder prettige handeling, kunt u ook uw uitvaartverzorger  vragen om dit alsnog voor u te regelen.

As verwerken in sieraden

as sieradenHet verwerken van as in sieraden beperkt zich niet alleen tot een hangertje aan een kettinkje. Ook in glazen sierobjecten kan as verwerkt worden. Met dit verschil dat as in een sieraad altijd is terug te halen, om bijvoorbeeld na het overlijden van de drager alsnog verstrooid te worden, as in een glasobject niet.

Andere mogelijkheden om as te verwerken

As verwerken beperkt zich niet tot sieraden of glasobjecten. As kan ook verwerkt worden in:

  • Schilderijen (as vermengen met de verf of strooien over het natte doek)
  • Sculpturen (as vermengen met de klei of het boetseermateriaal)
  • Bouwwerken (in een uitsparing in een eerste steen bijvoorbeeld)
  • Tatoeages (heel klein beetje as vermengen met de inkt)

As vervoeren naar het buitenland

De urn kan zonder enig bezwaar meegenomen worden naar het buitenland, zowel per auto als per vliegtuig. U kunt de urn als handbagage meenemen. Hoewel dit volkomen legaal is, komt het voor dat men op een vliegveld terughoudend reageert. Om vertraging te voorkomen kunt u aan het crematorium vragen om een Engelstalige verklaring, waarin vermeld wordt wat de inhoud van urn is. Officieel is dit dus niet nodig.

Asbestemming na overleg

Is de bestemming van de as nooit ter sprake gebracht, dan is het raadzaam om er goed over na te denken en ieders gevoel daarover mee te nemen in de uiteindelijke beslissing. Eenmaal uitgestrooid is het niet meer terug te draaien. De Meride uitvaartverzorger kan u over alle mogelijkheden inlichten. Ook als de uitvaart al langere tijd terug heeft plaatsgevonden kunt u altijd bellen voor advies of begeleiding met 085 40 18 123